Plastik Et, Kurşun Su: Katrina Kasırgası’ndan Flint Su Krizi’ne Madde ve Anlamın Ortak Yaşamı

“Deniz tarihtir.” Derek Walcott “Çamur, istiridye ve bedenimin ağırlığı, birbirlerini dinamik biçimde yorumlayarak belirli bir etki üretirler.” Elizabeth Povinelli, Geontologies “Bedenler, içkin sınırları ve özellikleri olan nesneler değil, maddi-söylemsel fenomenlerdir.” Karen Barad, Meeting the Universe Halfway Beden ve çevre, aynı maddi anlatının parçalarıdır. İçilen su zehre döner, solunan hava kimyasal kalıntıya bulanır, mikroplastikler dağ tepelerinden...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE, KÜLTÜR

ekoloji, haraway, Karen Barad, maddi-semiyoloji, yeni materyalizm

Kasım 24, 2025

Sürübilim: Tekil ile Çoğul Arasında

Yakın zamanlarda sürüden ayrılan çok sayıda hayvan hikâyesine tanık oluyoruz. Muhtemelen eskiden de çok sayıda hayvan sürüden kopuyordu ama onların peşine düşecek fazla belgeselci olmadığından çoğu fark edilmiyordu. Tesadüfen kaybolan veya kendi arzusuyla uzaklaşan bu hayvanlar, tüyleri uzamış olarak bir zaman sonra geri döndüğünde başlarından geçenler anlaşılıyordu. Bu kayıt noksanlığına rağmen son zamanlarda böyle vakaların...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE

Özgür Taburoğlu, sürübilim

Ekim 25, 2025

Moloch Pazarlığı: Yapay Zekâlar Arası Rekabet Dürüstlüğü Ortadan Kaldırıyor

Stanford Üniversitesi’nden gelen yeni bir araştırma yapay zekânın karanlık bir gerçeğine ışık tutuyor. “Uyumlu” olarak tasarlanan sistemler, kendi aralarında rekabet içine girdiklerinde dürüstlük ve şeffaflıktan feragat ediyorlar. Yapay Zeka çalışmalarında “uyumlanma” (alignment), yapay zeka modellerinin toplumda arzu edilen insani değerlere ve amaçlara uygun hareket etmelerini sağlamaktır. Yapay Zeka modellerinin tarihi önyargıları ve ayrımcılık biçimlerini yeniden...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE

AI, Dürüstlük, Teknoloji, Yapay Zeka

Eylül 25, 2025

“İçsel Çağrı”dan “Ortalama İmge”ye Yapay Zekanın Toplumsallığı

Yeni bir çağın erken dönem çocukları olarak hepimiz kaskatı bir A4 kağıdının bir tarafından tutup çekiştiriyor ve elimizde kalan parçalardan bir şeyler “üretiyoruz”. Yırtılan ve buruşan kağıdın dokusu, aldığı şekil, parmaklarımızın arasında bıraktığı yakıcı kesik hissi yani üretmenin bize bıraktığı bilinmezlik ise bu yarışta içimizde yaşıyor. Bu pek de yeni olmayan olgu, dijital çağın gerek...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE, GELECEK, KÜLTÜR

algoritma, dijital estetik, sanat, Yapay Zeka

Eylül 16, 2025

Elli Görkemli Yıl

Jameson’ın “Teori Yılları”nın ilk bölümü “Elli Görkemli Yıl” aşağıda: Les Cinquante Glorieuses terimi siyasal iktisattaki Les Trente Glorieuses [Otuz Görkemli Yıl] terimine göndermedir; ikincisi 1945–75 arası Fransız kalkınmasını tasvir eder. Jameson’ın dönemselleştirmesiyle felsefenin görkemli elli yılı Les Trente Glorieuses’ü de kapsar. (-çn) BÖLÜM I Beşinci yüzyılın ilk yıllarında ünlü bir filozof Atina’yı ziyaret etti. Bu filozofun, yani Parmenides’in, ontolojinin mucidi...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE

de Gaulle, Derrida, Foucault, Fredric Jameson, Jean Paul Sartre, Lacan, Laclau, Levi-Strauss, Mouffe, Sartre, Simone de Beauvoir, Teori Yılları

Ağustos 21, 2025

Teori Yılları: Savaş Sonrası Fransız Düşüncesinden Günümüze

Kolektif Bir Kitap Olarak Seminer Hegel tarihin üç türünü ayrıştırır: katılımcıların ya da çağdaş tanıkların tarihi; muhtemelen ama zorunlu olarak keyfi olmayan bir tema etrafında yeniden inşa edilen bir tarih; ve son olarak, İdea’nın ilerleyişi, Mutlak’ın gerçekleşmesi olarak görülen tarih. Burada önerdiğim Fransız kuramının tarihi her üç perspektiften de kavranabilir. Hegelci Mutlak’ın yerine kapitalizmin evrimini...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE

Althusser, Barthes, De Gauller, Foucault, Fransız Felsefesi, Fredric Jameson, Jean Paul Sartre, Kristeva, Lacan, Levi-Strauss, Sartre, Selim Karlıtekin, Simone de Beauvoir, Tel Quel

Ağustos 8, 2025

İklim, Sınıf ve Kapitalosen: Yaşamın Dokusunda Gezegen Ölçeğinde Proletarya

İklim krizi insanlığın değil kapitalizmin hatası. İktidarı, kârı ve yaşayan dünyayı tek bir kilimde dokuyan bir makine olan bu sistem, gezegenin ekosistemlerini ve insanların refahını lime lime etmiş durumda. Zenginliğe yönelik doymak bilmez açlığı; bütün bir yaşamı, korkunç sonuçları olan bir kâr elde etme fırsatına çevirmek istiyor. 1500’lerin sömürgeci katliamlarından geçen yüzyılın çevre ve soy...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE, GELECEK

antroposen, iklim krizi, Jason Moore, Kapitalosen

Temmuz 27, 2025

İdeolojinin Geleceksiz Nesnesi

“Bilmesine rağmen yapan” nosyonu ideolojinin tam kalbinden geçtiği için göz ardı etmek zordur, ancak hazmı daha zor olan Horkheimer’ın bahsettiği “adiliğe konan ödül”dür.[1] Bugünkü aşamasında kapitalist sistem dünya çapında örgütlenmiş bir sömürü sistemi olduğunu sıkça duymuşuzdur. Aslında toplum maddi sefaletin en kaba biçimini ortadan kaldırabilecek insani ve teknik araçlara sahiptir. Bu imkânın günümüzdeki kadar gerçekleştirilebilir...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE

Alenka Zupancic, Çok iyi biliyorum ama yine de, Fredric Jameson, Geleceksizlik, Horkheimer, Lacan, Mark Fisher, Zizek

Temmuz 17, 2025

Geleceği İcat Etmemiz Gerek

Tim Burrows, 2012 yılında Mark Fisher ve şair Sam Berkson ile bir araya gelerek ünlü kültürü, ulaşım, can sıkıntısının işlevleri ve kamusal alanın geleceği üzerine sohbet etti.* Mark Fisher: Direksiyon başına geçiyor musun hiç? Sam Berkson: Hayır. Mark Fisher: Benim de geçtiğim pek söylenemez. Life In Transit’teki (Yol Üstündeki Hayat) birçok şiirle kendimi fazlasıyla özdeşleştirebiliyorum;...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE

Hayatımın Hayaletleri, k-punk, kapitalist gerçekçilik, Kimse Sıkılmıyor Her Şey Sıkıcı, Mark Fisher

Haziran 17, 2025

Kaynama Noktası

İsrail’in Filistin halkına yönelik soykırımı sürerken başlattığı İran saldırısı, kasvetli ve tanıdık bir senaryo izliyor. İsrail; Lübnan ve Gazze’ye yönelik harekâtlarında olduğu gibi, ülkenin siyasi kurumlarında yer alan ve güvenliğinden sorumlu kilit figürleri ortadan kaldırmayı ve sivil nüfusu terörize etmeyi amaçlayan türden bir ‘liderlik kademesini hedef alma’ (decapitation) stratejisi izliyor. ‘Önleyici saldırı’ veya ‘yayılmayı önleme’...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE

ABD, Amerika, Bombalama, Drone, Hürmüz, İran Ordusu, İran-ABD, İran-İsrail, İsrail, Savaş, Sömürgecilik, Üçüncü Dünya Savaşı

Mayıs 27, 2025

Bilim mi Otorite mi?

Bu metin Alenka Zupančič’in Disavowal (Polity Press, 2024) kitabından hafifçe düzenlenmiş bir bölümdür. Modern bilimin otoritesi – Karl Popper’ın terimleriyle – yanlışlamanın içsel olasılığına, yani tüm teorilerinin yanlışlanabilirliğine dayanır. Eğer bir iddia ya da teori yanlışlanamıyorsa, doğası gereği test edilebilir değilse; bilimsel değildir. Modern bilimin güvenilirliği (geleneksel) Otorite’den çok farklı ilkelere dayanır. Bununla birlikte, sosyal...

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE

Alenka Zupancic, bilim, Bilmezden Gelme, Disavowal, ekoloji, İnkar, kapitalizm, Komplo Teorileri, Lacan, Otorite, psikanaliz, Servet, yeşil enerji

Mayıs 21, 2025

Tekno-Feodal Aklın Eleştirisi

Önce iyi haber: Fredric Jameson tarafından 1990’larda ifade edilen, kapitalizmin sonunu hayal etme yasağı nihayet sona erdi. İlerici hayal gücünün onlarca yıl süren duraklaması da böylece son buldu. Görünüşte, distopik seçeneklerle çalışmaya iznimiz olduğundan sistemik alternatifler tasarlama görevi artık çok daha kolay, —zira kapitalizmin nihayet beklenen sonu, çok daha kötü bir şeyin başlangıcı da olabilir....

DEVAMINI OKU

DÜŞÜNCE, TEKNOFEODALİZM

Cedric Durand, David Harvey, Feodalizm, Imannuel Wallerstein, Jameson, Kapital, kapitalizm, Marx, Neofeodalizm, Robert Brenner, Teknofeodalizm, Vaorufakis

Plastik Et, Kurşun Su: Katrina Kasırgası’ndan Flint Su Krizi’ne Madde ve Anlamın Ortak Yaşamı

Sürübilim: Tekil ile Çoğul Arasında

Moloch Pazarlığı: Yapay Zekâlar Arası Rekabet Dürüstlüğü Ortadan Kaldırıyor

“İçsel Çağrı”dan “Ortalama İmge”ye Yapay Zekanın Toplumsallığı

Elli Görkemli Yıl

Teori Yılları: Savaş Sonrası Fransız Düşüncesinden Günümüze

İklim, Sınıf ve Kapitalosen: Yaşamın Dokusunda Gezegen Ölçeğinde Proletarya

İdeolojinin Geleceksiz Nesnesi

Geleceği İcat Etmemiz Gerek

Kaynama Noktası

Bilim mi Otorite mi?

Tekno-Feodal Aklın Eleştirisi

Bize Destek Ol

Sosyal Medya

Okunsun Dediklerimiz

Etiketler