Uçak Pilotun Bedeninin Bir Uzantısı Olabilir Mi?

Frontiers in Human Neuroscience dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, uçakların iniş görüntülerini izlemek pilotlarda, “Ayna Nöron” sistemini diğerlerine nazaran daha fazla aktive ediyor.

9 pilotun ve 8 pilot olmayan kişinin katıldığı neroergonomik araştırmada, katılımcılara kokpitten uçakların iniş görüntüleri izlettirildi ve bu esnada beyin aktiviteleri gözlemlendi. Katılımcılardan izledikleri iniş görüntülerine bakarak uçağın iniş pistine olan mesafesini tahmin etmeleri istendi. Nöroergonomi, gündelik hayatın içinde gösterdiği davranışsal performanslar üzerinden insan beynini araştıran yeni bir disiplin. Bu araştırmada da görüldüğü üzere, gerçek yaşamda görülen durumlar üzerinden insan algısının, bilişsel yetilerinin ve motor işlevlerin altında yatan sinirsel mekanizmaları anlamaya çalışıyor. Pilotların uçakların inişi esnasında beyin dalgalarını inceleyen bu nöroergonomi araştırmasında, insanla çevrenin etkileşimini anlamak için mühim bir nörofizyolojik etken olan Ayna Nöron sistem, belli yetilerin gelişimine bağlı olarak algı-edim çiftinde görülen değişimleri yakalamak için kullanıldı.

Rajmohan ve Mohandas’a göre, Giacomo Rizzolatti ve meslektaşları tarafından keşfedilen Ayna Nöron sistemi, basitçe diğerlerinin edimlerini ve davranışlarını “aynalamak/kopyalamak” üzere özelleşmiş sinir grubunu ifade ediyor. Sosyal bilişsellik, dil, empati, zihin kuramı gibi nöro-bilişsel işlevlerde ve nöro-psikiyatrik bozukluklarda Ayna Nöron Sistemi’nin etkin olduğu bilinmektedir.

Bu araştırmada da Ayna Nöron sistemi pilotların algı-edim yetilerinin farklılaşmasını gözlemlemek için kullanıldı. Araştırma sonucunda, mu beyin dalgası ritimlerinin pilotlarda ve diğerlerinde farklı olduğu görüldü. Mu beyin dalgası ritimleri, kişi bizzat bir edimde bulunduğunda da bir başkasının bir edimde bulunduğunu gözlemlediğinde de baskılanır, bu yüzden Ayna Nöron sistemi etkinliğini gösterdikleri düşünülmektedir. Uçakların inişini izleyen pilotlarda mu’nun daha fazla baskılandığı görüldü, dolayısıyla pilotların Ayna Nöron sisteminin bu görüntüler sonucunda daha fazla aktive olduğu tespit edildi.

Pilotların bu yetisini ortaya koyan bu araştırma fenomenolojik bir sonuca varıyor. Uçağın pilotun bedeninin bir uzantısı olarak görülebileceğini iddia ederek bedenlerimizin Merleau-Ponty’ye referansla “dünya-da-oluş araçları” olduğunu öne sürüyor.

Öznur Karakaş
Boğaziçi Üniversitesi Mütercim Tercümanlık bölümünde lisans eğitimini tamamladı. Galatasaray Üniversitesi, ardından da Toulouse Jean-Jaures ve Prag Karlova Üniversite'lerinde felsefe yüksek lisans eğitimi aldıktan sonra Universitat Oberta de Catalunya'da Bilgi ve Enformasyon Toplumu doktora programına bağlı Disiplinlerarası İnternet Araştırmaları grubunda doktorasını tamamladı. Bilim ve teknoloji çalışmaları alanında doktora sonrası araştırmalarını sürdüren Karakaş; Deleuze çalışmaları, yeni materyalizm, posthümanizm, toplumsal cinsiyet, felsefe alanlarında çeşitli mecralarda çalışmalarını paylaşmaya devam ediyor.

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Son Yazılar

Totaliter Dostluk: Carl Schmitt Çağdaş Çin’de

Son birkaç yıldır Alman hukukçu Carl Schmitt'in çalışmaları Çin'de tam anlamıyla bir bomba etkisi yarattı. Floria Sapio,...

Geleceğe Dönüş

Hastalıkların ve siyasi çalkantıların damgasını vurduğu bu belirsiz zamanlarda, geleceğin ve geçmişin geri dönülmez bir şekilde kaybolup...

Filozof Paul Feyerabend Gerçekten Bilimin “En Büyük Düşmanı” mıydı?

Astroloji ve yaratılışçılığı savunan Feyerabend, bilim karşıtı olduğunu reddetti. İşler tuhaflaştıkça Paul Feyerabend'in önemi...

Jean-Paul Sartre’ın Maceraları

Jean-Paul Sartre (1905-1980) varoluşçu düşüncenin belki de en ünlü temsilcisidir. Onun felsefesi, insanların ileri düzeyde bir gerekçe...

Kant’ın Siyaset Felsefesi

Matt Qvortrup, Aydınlanma'nın önde gelen filozofunun nasıl biraz huzur aradığını anlatıyor. Gothaische gelehrte Zeitungen...

Otfried Höffe: “Yapmam gerekeni yaparsam umut edebilirim”

18. yüzyılın sonunda Immanuel Kant "Neyi ummaya izinliyim?" sorusunu sordu. Bundan 298 yıl önce bugün doğan büyük...

En Çok Okunanlar

Covid-19: Gerekçesiz Bir Acil Durumun Yarattığı İstisna Hali

Varsayımsal bir koronavirüs salgınına karşı alınan hummalı, irrasyonel ve...

Žižek: Koronavirüsü Karar Vermeye Zorluyor: Ya Küresel Komünizm Ya Orman Kanunları

Koronavirüsü paniği yayıldıkça, artık nihai bir seçim yapmamız gerekiyor:...

Yapay Zeka Covid-19 Teşhisinde Kullanılıyor

Zhongnan Hastanesi'nin radyoloji bölümünde yürütülen bir deneyde, personel bir...

Bunları da beğenebilirsinHep güncel
Popüler