Uçak Pilotun Bedeninin Bir Uzantısı Olabilir Mi?

Frontiers in Human Neuroscience dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, uçakların iniş görüntülerini izlemek pilotlarda, “Ayna Nöron” sistemini diğerlerine nazaran daha fazla aktive ediyor.

9 pilotun ve 8 pilot olmayan kişinin katıldığı neroergonomik araştırmada, katılımcılara kokpitten uçakların iniş görüntüleri izlettirildi ve bu esnada beyin aktiviteleri gözlemlendi. Katılımcılardan izledikleri iniş görüntülerine bakarak uçağın iniş pistine olan mesafesini tahmin etmeleri istendi. Nöroergonomi, gündelik hayatın içinde gösterdiği davranışsal performanslar üzerinden insan beynini araştıran yeni bir disiplin. Bu araştırmada da görüldüğü üzere, gerçek yaşamda görülen durumlar üzerinden insan algısının, bilişsel yetilerinin ve motor işlevlerin altında yatan sinirsel mekanizmaları anlamaya çalışıyor. Pilotların uçakların inişi esnasında beyin dalgalarını inceleyen bu nöroergonomi araştırmasında, insanla çevrenin etkileşimini anlamak için mühim bir nörofizyolojik etken olan Ayna Nöron sistem, belli yetilerin gelişimine bağlı olarak algı-edim çiftinde görülen değişimleri yakalamak için kullanıldı.

Rajmohan ve Mohandas’a göre, Giacomo Rizzolatti ve meslektaşları tarafından keşfedilen Ayna Nöron sistemi, basitçe diğerlerinin edimlerini ve davranışlarını “aynalamak/kopyalamak” üzere özelleşmiş sinir grubunu ifade ediyor. Sosyal bilişsellik, dil, empati, zihin kuramı gibi nöro-bilişsel işlevlerde ve nöro-psikiyatrik bozukluklarda Ayna Nöron Sistemi’nin etkin olduğu bilinmektedir.

Bu araştırmada da Ayna Nöron sistemi pilotların algı-edim yetilerinin farklılaşmasını gözlemlemek için kullanıldı. Araştırma sonucunda, mu beyin dalgası ritimlerinin pilotlarda ve diğerlerinde farklı olduğu görüldü. Mu beyin dalgası ritimleri, kişi bizzat bir edimde bulunduğunda da bir başkasının bir edimde bulunduğunu gözlemlediğinde de baskılanır, bu yüzden Ayna Nöron sistemi etkinliğini gösterdikleri düşünülmektedir. Uçakların inişini izleyen pilotlarda mu’nun daha fazla baskılandığı görüldü, dolayısıyla pilotların Ayna Nöron sisteminin bu görüntüler sonucunda daha fazla aktive olduğu tespit edildi.

Pilotların bu yetisini ortaya koyan bu araştırma fenomenolojik bir sonuca varıyor. Uçağın pilotun bedeninin bir uzantısı olarak görülebileceğini iddia ederek bedenlerimizin Merleau-Ponty’ye referansla “dünya-da-oluş araçları” olduğunu öne sürüyor.

Öznur Karakaş
Boğaziçi Üniversitesi Mütercim Tercümanlık bölümünde lisans eğitimini tamamladı. Galatasaray Üniversitesi, ardından da Toulouse Jean-Jaures ve Prag Karlova Üniversite'lerinde felsefe yüksek lisans eğitimi aldıktan sonra Universitat Oberta de Catalunya'da Bilgi ve Enformasyon Toplumu doktora programına bağlı Disiplinlerarası İnternet Araştırmaları grubunda doktorasını tamamladı. Bilim ve teknoloji çalışmaları alanında doktora sonrası araştırmalarını sürdüren Karakaş; Deleuze çalışmaları, yeni materyalizm, posthümanizm, toplumsal cinsiyet, felsefe alanlarında çeşitli mecralarda çalışmalarını paylaşmaya devam ediyor.

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Son Yazılar

Bilgisayar Bilimlerinde Kadınlar Nereye Gitti?

1833 yılında, on yedi yaşındaki Ada Lovelace bir partide Charles Babbage ile tanıştı. Matematikçi Babbage genç kadını kendi hesaplama...

Lukács’ın ‘Blum Tezleri’nde Faşizm

Çevirmenin notu: Macar komünist Georg Lukács tarafından 1928 yılının sonlarına doğru yazılan bu metin, Macar Komünist Partisi’nin (MKP) İkinci...

Deleuze, Guattari ve Zapatismo: Thomas Nail ile Mülakat

Critical-Theory: Kitabınıza “Returning to Revolution”  adını verdiniz. Bununla ne demek istediniz ve Deleuze, Guattari ve Zapatismo’yu neden birlikte tartışmak gerekir? Thomas...

Yapay Zekâ Analog Saati Okumayı Öğrendi

Oxford Üniversitesi’nden araştırmacılar, yapay zekâ sistemlerinin analog saati %74 ila %84 doğru okuduğunu duyurdu. Yapay zekâ, bilgisayarda oluşturulan analog...

Yıkıntılar Arasında Diyalektik

Adorno’nun Negatif Diyalektik metninde sınırlarını çizdiği diyalektik nitelikte eylemlerin veya düşünce hareketinin güzergâhı, aşamaları, sırası önceden belirlenemez. Sadece bazı...

Sevgili Agamben, Sözüm Sana…

Gezegen ölçeğinde pandeminin ikinci yılı sona ererken, bu devasa felaketin yıkıcı etkileri arasında felsefeyi tamamen etkisi altına alan trajik...

En Çok Okunanlar

Covid-19: Gerekçesiz Bir Acil Durumun Yarattığı İstisna Hali

Varsayımsal bir koronavirüs salgınına karşı alınan hummalı, irrasyonel ve...

Žižek: Koronavirüsü Karar Vermeye Zorluyor: Ya Küresel Komünizm Ya Orman Kanunları

Koronavirüsü paniği yayıldıkça, artık nihai bir seçim yapmamız gerekiyor:...

Yapay Zeka Covid-19 Teşhisinde Kullanılıyor

Zhongnan Hastanesi'nin radyoloji bölümünde yürütülen bir deneyde, personel bir...

Bunları da beğenebilirsinHep güncel
Popüler