Öğünlerin Zamanlaması Metabolizmanın Sağlığını Etkiliyor


Bedenimizde bulunan hücrelerin hemen hemen hepsinin 24 saatlik bir saati vardır. Pennsylvanya Üniversitesi Perelman Tıp Fakültesi’nde yapılan bir araştırmaya göre, bu saatlerin birbirileriyle etkileşimi metabolizmamızın sağlığı açısından elzem. Mesela vardiyalı işçilerin, içsel saatleri birbiriyle koordine olmadığından ve düzensiz öğünlerden ötürü obezite ve şeker hastalığından daha çok muzdarip olduğundan bahsedilir.

Bedenin farklı hücrelerinin saatlerin ve öğün saatlerinin birbirini nasıl etkilediğine dair ise çok az şey biliyoruz.

Birkaç gün önce Science dergisinde yayımlanan bir araştırmada, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar uzmanı Mitchell Lazar’ın başkanlığında bir araştırma grubu bu konuya ışık tutuyor.

“Beyindeki içsel saatler çevresel dokuların saatlerini senkronize eder, bu sistemin birbirine uymaması metabolik bozukluklara neden olur,” diyor Lazar. “Ancak çevresel dokuların saatlerini çevresel ve genetik faktörlerin nasıl etkilediğini, farklı hücre türlerinin saatleri arasında iletişimin olup olmadığını pek bilmiyoruz,” diye ekliyor.

Lazar’ın takımı, farelerde karaciğerin temel hücre türü olan hepatositlerin içsel saatini bozabilen bir model geliştirdi. Hepatositler, bedenin metabolik merkezi aynı zamanda. Bu şekilde hepatositlerin içsel saatini bozmanın kalp hastalığı, diyabet ve felç riskini artıracak şekilde kanda trigliserit birikmesine neden olduğunu gözlemlediler. Böylece karaciğerin çevresel dokusunda içsel saatin düzgün işleyişinin metabolik dengenin muhafaza edilmesi için önemli olduğu görüldü.

Şaşırtıcı bir biçimde karaciğerde yer alan diğer hücre türlerinin metabolizmasının da hepatositlerin içsel saatinin bozulmasıyla yeniden programlandığı görüldü.

“Farklı hücre türlerinin saatleri arasındaki bu iletişimi keşfedişimiz oldukça heyecan verici, beden ritimlerinin nasıl koordine olduğunu gösteren daha önce pek üzerinde durulmamış bir model öneriyor,” diyor araştırmacılardan biri olan Dongyin Guan.

Gündüz/gece döngülerinin uyku gibi davranış ritimlerini etkilediği bilinse de yeni bulgular, yemek tüketiminin de çevresel saatlerin senkronizasyonunda mühim bir faktör olduğunu öne sürüyor. Son zamanlarda yapılan araştırmalar, belli zamanlarda yemek yemenin metabolizma için faydalı olabileceğini gösteriyor. Pek çok diyette de kesintili olarak oruç tutmanın kilo vermek için tavsiye edildiği görülüyor. Bu araştırmalar bilhassa ritmik genlerin neredeyse yarısının farelerde hem içsel saat hem de öğünlerin saatleri tarafından düzenlendiğini gösteriyor.

Lazar’a göre öğünlerin ve yemek yemenin bedenin içsel ritimlerini nasıl etkilediğini daha iyi anlarsak diyetimizi daha iyi belirleyebiliriz. Vardiyalı çalışanlar için hastalıkları engelleyici bir program böylece oluşturulabilir. Ayrıca obezite ve diyabet gibi metabolik hastalıklara dönük da daha başarılı terapötik stratejiler geliştirilebilir.


 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Son Yazılar

Marksizmin Sıcak-Akıntılarının Materyalizmi: Ernst Bloch’tan İbni Sina Üzerine

Marksist filozof Ernst Bloch, kendi zamanında bir kenara itilmiş, Stalinist rejim tarafından dönek bir idealist olarak suçlanmış, Nazi savaş...

Akıl Sağlığı Neden Politik Bir Meseledir?

“İntiharlar yoksulluktan kaynaklanmaz. İntihar bir akıl sağlığı problemidir.” Emek Parti’sinin eski yetkilisi Luke Bozier’in telaffuz ettiği bu cümle, Calum’s...

Paralel Evrenler ve Portaller

Paralel dünyalar arasında açılan portallere dair özellikle bilim-kurgu filmlerde bazı tasarımlar bulmak olanaklıdır. Örneğin uzay gemisi sakinleri uzay boşluğuna...

Artsümer’de Yeni Sergi: “Larthyrus’un Sabahı’

Yeni Normal’de etkinlikler tek tük devam ediyor. Etkinlikten etkinlik seçtiğimiz günleri özlediğimiz biz İstanbul’lu sanatseverler için Banu Birecikligil sergisi...

Neden Uykuya İhtiyacımız Var?

Uzun süre uykudan mahrum kalmak insanlarda ve diğer hayvanlarda ciddi sağlık sorunlarına neden olur. Pekâlâ uyku, sağlımız için neden...

Sırt Çantası Biçiminde Beyin Tarayıcısı Geliştirildi

Bilim insanları, beyin aktivitesini izleyen ve belli beyin bölgelerini uyaran bir sırt çantası geliştirdi. Bu ilerleme, Parkinson hastalığı veya...

En Çok Okunanlar

Covid-19: Gerekçesiz Bir Acil Durumun Yarattığı İstisna Hali

Varsayımsal bir koronavirüs salgınına karşı alınan hummalı, irrasyonel ve...

Žižek: Koronavirüsü Karar Vermeye Zorluyor: Ya Küresel Komünizm Ya Orman Kanunları

Koronavirüsü paniği yayıldıkça, artık nihai bir seçim yapmamız gerekiyor:...

Yapay Zeka Covid-19 Teşhisinde Kullanılıyor

Zhongnan Hastanesi'nin radyoloji bölümünde yürütülen bir deneyde, personel bir...

Bunları da beğenebilirsinHep güncel
Popüler