Öğünlerin Zamanlaması Metabolizmanın Sağlığını Etkiliyor


Bedenimizde bulunan hücrelerin hemen hemen hepsinin 24 saatlik bir saati vardır. Pennsylvanya Üniversitesi Perelman Tıp Fakültesi’nde yapılan bir araştırmaya göre, bu saatlerin birbirileriyle etkileşimi metabolizmamızın sağlığı açısından elzem. Mesela vardiyalı işçilerin, içsel saatleri birbiriyle koordine olmadığından ve düzensiz öğünlerden ötürü obezite ve şeker hastalığından daha çok muzdarip olduğundan bahsedilir.

Bedenin farklı hücrelerinin saatlerin ve öğün saatlerinin birbirini nasıl etkilediğine dair ise çok az şey biliyoruz.

Birkaç gün önce Science dergisinde yayımlanan bir araştırmada, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar uzmanı Mitchell Lazar’ın başkanlığında bir araştırma grubu bu konuya ışık tutuyor.

“Beyindeki içsel saatler çevresel dokuların saatlerini senkronize eder, bu sistemin birbirine uymaması metabolik bozukluklara neden olur,” diyor Lazar. “Ancak çevresel dokuların saatlerini çevresel ve genetik faktörlerin nasıl etkilediğini, farklı hücre türlerinin saatleri arasında iletişimin olup olmadığını pek bilmiyoruz,” diye ekliyor.

Lazar’ın takımı, farelerde karaciğerin temel hücre türü olan hepatositlerin içsel saatini bozabilen bir model geliştirdi. Hepatositler, bedenin metabolik merkezi aynı zamanda. Bu şekilde hepatositlerin içsel saatini bozmanın kalp hastalığı, diyabet ve felç riskini artıracak şekilde kanda trigliserit birikmesine neden olduğunu gözlemlediler. Böylece karaciğerin çevresel dokusunda içsel saatin düzgün işleyişinin metabolik dengenin muhafaza edilmesi için önemli olduğu görüldü.

Şaşırtıcı bir biçimde karaciğerde yer alan diğer hücre türlerinin metabolizmasının da hepatositlerin içsel saatinin bozulmasıyla yeniden programlandığı görüldü.

“Farklı hücre türlerinin saatleri arasındaki bu iletişimi keşfedişimiz oldukça heyecan verici, beden ritimlerinin nasıl koordine olduğunu gösteren daha önce pek üzerinde durulmamış bir model öneriyor,” diyor araştırmacılardan biri olan Dongyin Guan.

Gündüz/gece döngülerinin uyku gibi davranış ritimlerini etkilediği bilinse de yeni bulgular, yemek tüketiminin de çevresel saatlerin senkronizasyonunda mühim bir faktör olduğunu öne sürüyor. Son zamanlarda yapılan araştırmalar, belli zamanlarda yemek yemenin metabolizma için faydalı olabileceğini gösteriyor. Pek çok diyette de kesintili olarak oruç tutmanın kilo vermek için tavsiye edildiği görülüyor. Bu araştırmalar bilhassa ritmik genlerin neredeyse yarısının farelerde hem içsel saat hem de öğünlerin saatleri tarafından düzenlendiğini gösteriyor.

Lazar’a göre öğünlerin ve yemek yemenin bedenin içsel ritimlerini nasıl etkilediğini daha iyi anlarsak diyetimizi daha iyi belirleyebiliriz. Vardiyalı çalışanlar için hastalıkları engelleyici bir program böylece oluşturulabilir. Ayrıca obezite ve diyabet gibi metabolik hastalıklara dönük da daha başarılı terapötik stratejiler geliştirilebilir.


 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Son Yazılar

Isabel Allende: “Ekonomik bağımsızlık olmadan feminizm olmaz”

İspanyolca dilinde dünyanın en çok okunan yazarı Isabel Allende, Violeta isimli romanında, 20. yüzyılın büyük olaylarını ve...

Neden Mars?

Ajansların ve şirketlerin uzay araştırmalarının tek hedefi Mars gibi görünüyor. Peki, nedir Kızıl Gezegen'i bu kadar özel...

Nihilist Matematikçi: Sofya Kovalevskaya

Bilime katkılarının yanında Kovalevskaya ayrıca birkaç hatıra yazısı, iki oyun ve yarı otobiyografik bir roman yazdı.

Yapay Zekayı Yeniden Düşünmek: Dağıtılmış Biliş ve Genişletilmiş Bedensellik

Yapay zekanın bir kamu malı olduğu ve gelişimine toplu olarak müdahil olmamız gerektiği fikri üzerine bir savunma.

Tarihsel Zamanın Askıya Alınması

Andrea Cavaletti: Sunuş Burada sunduğumuz “Tarihsel Zamanın Askıya Alınması” metni, Furio Jesi'nin 1968 ile...

Sinemaya Yeni Bir Soluk: WideAngle

Geçtiğimiz günlerde Wideangle diye bir platform ile karşılaştım ve Blockchaindünyasını yakalamış bu güncel platformun perde arkasını merak...

En Çok Okunanlar

Covid-19: Gerekçesiz Bir Acil Durumun Yarattığı İstisna Hali

Varsayımsal bir koronavirüs salgınına karşı alınan hummalı, irrasyonel ve...

Žižek: Koronavirüsü Karar Vermeye Zorluyor: Ya Küresel Komünizm Ya Orman Kanunları

Koronavirüsü paniği yayıldıkça, artık nihai bir seçim yapmamız gerekiyor:...

Yapay Zeka Covid-19 Teşhisinde Kullanılıyor

Zhongnan Hastanesi'nin radyoloji bölümünde yürütülen bir deneyde, personel bir...

Bunları da beğenebilirsinHep güncel
Popüler